Rezerwa spadkowa w Belgii (zachowek)

R

Rezerwa spadkowa w Belgii (zachowek)

Kwestia rezerwy spadkowej

W prawie belgijskim dziedziczenie jest ściśle uregulowane i właśnie kodeks cywilny określa zasady przenoszenia majątku po śmierci osoby fizycznej. Kluczowym elementem tego procesu jest kwestia rezerwy spadkowej, czyli minimalnej części majątku, która musi być zachowana dla określonych spadkobierców zgodnie z obowiązującymi przepisami. Aby pełniej zrozumieć tę kwestię, warto prześledzić, kto i w jakim zakresie ma prawo do dziedziczenia majątku po zmarłej osobie.

Definicja spadku

Spadek, zgodnie z przepisami belgijskiego prawa cywilnego, to zespół dóbr, praw i zobowiązań, który przechodzi na inne osoby po śmierci jednostki. Proces ten obejmuje przeniesienie mienia ruchomego i nieruchomego, praw majątkowych oraz zobowiązań zmarłego na osoby uprawnione, zwane spadkobiercami.

Rezerwa spadkowa

Rezerwa spadkowa to część spadku, która musi być zachowana dla określonych spadkobierców zgodnie z obowiązującym prawem. Jest to tzw. “nienaruszalna” część dziedzictwa, która nie może być wyłączona przez zmarłego w testamencie. Pozostała część majątku, którą można dowolnie rozdzielać, nazywana jest quotité disponible.

Kto ma prawo do rezerwy spadkowej?

Rezerwa spadkowa przysługuje określonym spadkobiercom, nazywanym “spadkobiercami uprawionymi do rezerwy”. Do nich należą m.in. małżonek pozostawiony przez zmarłego oraz dzieci. W przeciwieństwie do rodziców oraz rodzeństwa, którzy nie mają prawa do żadnego zachowku, małżonek i dzieci mają prawo do minimalnej części spadku jeśli reszta została rozdysponowana w drodze testamentu.

Rezerwa dla dzieci

Dzieci zmarłego mają zawsze prawo do określonej części spadku, która musi być zachowana dla nich. Rezerwa dla dzieci wynosi zazwyczaj połowę całego majątku, którą należy równo podzielić między wszystkie dzieci.

Rezerwa dla małżonka

Małżonek pozostawiony przez zmarłego również ma prawo do części spadku, która nie może mu być odebrana. W zależności od sytuacji, może to obejmować m.in. prawo do użytkowania lokalu mieszkalnego i mebli znajdujących się w nim.

Konsekwencje naruszenia rezerwy

Jeśli zmarły naruszył zasady rezerwy spadkowej przez spisanie testamentu, spadkobiercy uprawnieni do zachowku mogą dochodzić swoich praw poprzez procedurę zwaną redukcją. Polega to na zmniejszeniu spadku do odpowiedniej wielkości, tak aby zachować minimalną część dla uprawnionych spadkobierców.

Przykład: Pan Henryk pozostawił po sobie testament, mocą którego zapisał cały swój majątek córce Marcie, która opiekowała się nim w chorobie, i która zawsze była blisko niego. Chciał w ten sposób odwdzięczyć się jej za miłość oraz poświęcenie, które córka mu przez całe życie okazywała. Natomiast Pan Henryk nie miał dobrych relacji z synem, który mieszkał w Polsce i praktycznie nie utrzymywał bliskich kontaktów z ojcem mieszkającym w Belgii. Pan Henryk mocą testamentu powołał do dziedziczenia jedynie córkę Martę, której zapisał mieszkanie na Anderlechcie warte 220.000 EUR oraz konto oszczędnościowe, na którym było zgromadzone 28.000 EUR.  Ze względu na istnienie przepisów o rezerwie syn Paweł może dochodzić od siostry tzw. redukcji, w wyniku, której otrzyma 1/4 udziałów masie spadkowej czyli odpowiednio 55.000 oraz 7.000 EUR. Łącznie Marta musi spłacić brata w kwocie 62.000 pomimo.

Podsumowanie

Rezerwa spadkowa stanowi istotny element belgijskiego prawa dziedziczenia, zapewniając minimalną część majątku dla określonych spadkobierców. Jest to gwarancja dla małżonka i dzieci zmarłego, zapewniając im pewną część spadku, której nie można im odebrać. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla prawidłowego planowania dziedziczenia i uniknięcia konfliktów rodzinnych po śmierci.

Jeśli temat poruszony w artykule dotyczy także Ciebie, umów się na konsultację w ramach wybranego działu: mediator, notariusz, dział prawno-administracyjny.

Kontakt

Agnieszka Maria Sità
GSM +32 495 28 98 24
prawnik@trampolina.be

 

 

o autorze

Agnieszka Sità

Nazywam się Agnieszka Maria Sità.
Jestem Absolwentką Prawa i Kryminologii Uniwersytetu Łódzkiego, oraz posiadam dyplom Uniwersytetu Paryż V studiów interdyscyplinarnych z Psychotraumatologii klinicznej oraz Wiktymologii oraz Centrum Psychotraumatologii Montoyer w Brukseli Ukończyłam także podyplomowe studia z Praw Cudzoziemców organizowane w Brukseli przez ULB oraz ADDE, co jest mi niezwykle przydatne z punktu widzenia niesienia pomocy i wsparcia prawnego dla osób przybywających z Ukrainy do Belgii.
W 2018 roku otrzymałam uprawnienia Mediatora Długów w postępowaniu polubownym. Swój staż odbyłam w Centre d’Appui de la Ville de Bruxelles, gdzie miałam okazję poznać praktyczną stronę udzielania pomocy osobom znajdującym się sytuacji zadłużenia począwszy od kontroli poprawności i zasadności wezwań do zapłaty, poprzez weryfikację terminów przedawnienia aż po ostateczną negocjację z wierzycielem bądź komornikiem celem ustalenia jak najdogodniejszego planu spłat..Odbyłam roczną praktykę w Prokuraturze Okręgowej w Żninie jak i w kancelarii prawnej Marcinkowski i Wspólnicy w Łodzi. W Belgii mieszkam od ponad 15 lat, gdzie przez dłuższy czas pracowałam w instytucjach europejskich oraz dla polskich władz regionalnych.
Przez kilka lat pracowałam w bardzo zbiurokratyzowanym środowisku, gdzie tworzenie ogromnej ilości dokumentów, raportów, ankiet etc. uzmysłowiło mi, że nie czuję się komfortowo w tej „papierowo-biurowej” rzeczywistości. Zawsze lubiłam pracować z ludźmi i pisanie pism wydawało mi się jedynie środkiem a nie celem samym w sobie. Dlatego też, pomimo wielu obaw czy dam radę, zdecydowałam się w wieku 30-paru lat zrobić użytek wynikający z połączenia mojej pasji do psychologii klinicznej oraz prawa i stworzyć w Brukseli Interdyscyplinarne Centrum ‘PORADA’.
W 2019 roku zaproponowałam inicjatywę związaną z założeniem Stowarzyszenia Trampolina, którego celem w dalszym ciągu jest świadczenie usług prawno-psychologicznych dla Polonii mieszkającej w Belgii z tą różnicą, że jako Stowarzyszenie będące osobą prawną możemy przystępować do projektów, które pomogą nam w finansowaniu konsultacji dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnym położeniu.

Od roku 2018 współpracuję z kancelarią notarialną w Brukseli.

W roku 2020 Trampolina Asbl została partnerem projektu „Elles pour Elles. Kobiety dla kobiet. Przełam ciszę” dzięki, któremu istnieje możliwość skorzystania z bezpłatnych konsultacji dla osób doznających przemocy.
Projekt ten spotyka się z niesamowitym zainteresowaniem odpowiadającym zapotrzebowaniu na poradnictwo prawno-psychologiczne związane z przemocą oraz jej konsekwencjami na planie rodzinnym oraz finansowym.

W lutym 2020 roku zostałam wpisana na listę tłumaczy sądowych oraz przysięgłych języka francuskiego przy belgijskim Ministerstwie Sprawiedliwości.