Koronawirus w Belgii skłonił rząd federalny do podjęcia działań w celu zwalczania rozprzestrzeniania się choroby. Od kilku tygodni wielu obywateli nie może pracować, a ich dochody spadają. W tym kontekście Julia zastanawia się nad kwestią ciągłości alimentów na syna. Obawia się, że jej były partner będzie odmawiał zapłaty z powodu braku wystarczających środków.
Minęło już kilka miesięcy, odkąd koronawirus wpłynał na sytuację zawodową wielu osób. Jedną z największych zmian jest niemożność znalezienia lut utrzymania pracy. Federalny Minister Zatrudnienia, oszacował liczbę pracowników czasowo bezrobotnych na ponad milion w następstwie pandemii COVID-19. Osoby te otrzymnują 70% ich zwykłego dochodu brutto.
„Obawiam się, że postanawi nie płacić już alimentów”
Julia i jej partner są teraz w separacji, a ojciec musi utrzymywać syna, płacąc alimenty. „Oprócz mojego syna ma dwoje innych dzieci” – mówi podczas konsultacji –“ Więc ogólne płaci dużo alimentów. Pracuje u mechanika więc podejrzewam, że pracuje mniej niż wcześniej”.
To zmniejszenie ilości godzin pracy bardzo niepokoi Julię, która nie utrzymuje bliskiego kontaktu z ojcem syna. „Ponieważ mój były małżonek nie może już pracować tyle co wcześniej, obawiam się, że zdecyduje się nie płacić alimentów” – precyzuj matka. „Nie widział swojego syna od 3 lat i obawiam się, że wykorzystuje częściowe zamknięcie jako pretekst do zaprzestania płacenia”.
Zasady się nie zmieniają
Ta obawa Julii jest tym silniejsza, iż maleją jej własne dochody. Jej biuro titres-service też straciło klientów z powodu koronawirusa i Julia jest na częściowym zasiłku technicznym . Ponadto obawia się ona, że zasiłek może być wypłacony z opóźnieniem. „Otrzymałam już e-mail z zasiłków rodzinnych z informacją, że postarają się zapłacić jak najszybciej” – wyjaśni Julia. „Nie mam stałych godzin pracy, więc jeśli oprócz tego nie otrzymuję alimentów, będzie dodla nas bardzo trudne”.
Aby odpowiedzieć na pytanie matki, skontaktowałam się z federalną Służbą publiczną (SPF), która ma bardziej globalny obraz sytuacji w zakresie alimentów na dzieci. „Decyzja nakazująca mu płacenie alimentów musi zostać wykonana” – podkreśla Florence Angelici, rzecznik SPF. Tym samym zasady się nie zmieniają: nawet podczas pandemii koronawirusa obowiązek alimentacyjny nie jest automatycznie ograniczony. A co, jeśli dana osoba mówi, że jest w stanie płacić alimentów? „Jeśli będzie miał problemy z wykonaniem wyroku, to do dłużnika należy obowiązek założenia wniosku do sądu rodzinnego o obniżenie alimentów” – potwierdza rzeczniczka.
Nie można samodzielnie zdecydować o niepłaceniu alimentów. Jednak SPF Finances przewiduje możliwośćzastępczej płatności alimentów na wypadek niewypłacalności finansowej dłużnika alimentacyjnego. To SECAL lub DAVO po niderlandzku.
SECAL: pomoc publiczna, jeśli nie otrzymujesz alimentów
Dział ds. Roszczeń alimentacyjnych może interweniować na dwa sposoby, aby pomóc rodzinom, które nie otrzymują już alimentów. Z jednej strony SECAL może bezpośrednio wypłacić należności i ściągnąć następnie całość od dłużnika (albo i nie),
lub
istnieje również drugi sposób interwencji: SECAL może wypłacić zaliczkę na alimenty. Zaliczka ta nie może przekroczyć kwoty 175 euro miesięcznie na dziecko i będzie wówczas ona wymagalna od osoby, która jest winna alimenty.
Z drugiej strony zaliczka ta jest przyznawana na podstawie szeregu warunków, które szczegółowo można znaleźć na stronie internetowej SPF Finances. W przypadku nieuiszczenia świadczenia alimentacyjnego można przesłać wniosek przez Internet. W ubiegłym roku SECAL odnotowało18 521wniosków złożonych przez beneficjentów tej pomocy.
„Nie możesz samodzielnie zawieszać wykonania sądowego wyroku”
Jakie są inne możliwe środki zaradcze dla rodziny, która nie otrzymuje alimentów? Rozmawiłam o tym z adwokatem specjalizującym się w prawie rodzinnym w Brukseli. Przede wszystkim potwierdziła ona mi, że rodzicowi nie wolno samodzielnie podjąć decyzji o zaprzestaniu płacenia alimentów. „Dopóki decyzja sądu jest wykonalna, musi być szanowana” – powiedział prawniczka.
Jako dłużnik możesz podzielić wypłatę: zapłacić część alimentów, a później zadecydować o zapłaceniu zaległości.
Nawet najlepszy powód finansowy nie może uzasadniać całkowitego wstrzymania płatności. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji pierwszym środkiem jest mediacja. „Musimy podjąć dyskusję i ocenić podstawowe potrzeby”, „Wszystko to kwestia zdrowego rozsądku: nie możemy całkowicie wyeliminować alimentów, ponieważ dzieci nadal mają potrzeby. Możemy inaczej zorganizować wypłatę przez pewien okres, kiedy napotykamy na zanczne trudności finansowe: zapłacić część alimentów i zdecydować się na zapłacenie zaległości później.”
Jeśli ten środek nie zadziała, radzę wezwać komornika. Komornik może wysłać pismo, w którym przypomina, że na dłużniku ciązy zobowiązanie do płacenia alimentów. Może on zająć konto pracownika lub bezpośrednio ściągnąć aliemnty u źródła czyli u podmiotu, który musi dokonać płatności.
Jeżeli rodzic płacący alimenty nie zgadza się z tą decyzją, może zwrócić się do sędziego o zmianę pierwotnego orzeczenia, powołując się na wyjątkowe okoliczności. Ale dopóki sędzia nie wyda orzeczenia, wypłata alimentów jest nadal obowiązkowa.
Agnieszka Maria Sità
Jestem prawnikiem, absolwentką Wydziału Prawa i Kryminologii Uniwersytetu Łódzkiego, tłumaczem przysięgłym języka francuskiego i włoskiego oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym przy Sądzie Pierwszej Instancji w Brukseli. Ukończyłam interdyscyplinarne studia z psychotraumatologii klinicznej i wiktymologii na Uniwersytecie Paris V oraz w Centre de Psychotraumatologie Montoyer w Brukseli. Odbyłam również podyplomowe studia z zakresu praw cudzoziemców na ULB i w ADDE – co okazało się niezwykle pomocne w mojej pracy z osobami przybywającymi z Ukrainy do Belgii.
Od 2018 roku posiadam uprawnienia mediatora długów w postępowaniu polubownym, które uzyskałam po odbyciu stażu w Centre d’Appui de la Ville de Bruxelles. Tam miałam okazję pracować z osobami zadłużonymi – od analizy dokumentów, przez ocenę zasadności roszczeń, aż po negocjacje z wierzycielami i komornikami w celu ustalenia realistycznego planu spłat. Zdobyłam również doświadczenie w Prokuraturze Okręgowej w Żninie oraz w kancelarii prawnej Marcinkowski i Wspólnicy w Łodzi.
Od ponad 18 lat mieszkam w Belgii, gdzie przez dłuższy czas pracowałam w strukturach europejskich oraz dla polskich władz regionalnych. Praca w zbiurokratyzowanym środowisku, w którym dominowały raporty i procedury, uświadomiła mi, że moje miejsce jest w bezpośrednim kontakcie z ludźmi. Połączyłam pasję do psychologii i prawa, zakładając w Brukseli Interdyscyplinarne Centrum „Porada”.
W 2019 roku zainicjowałam powstanie Stowarzyszenia Trampolina ASBL, którego celem było świadczenie pomocy prawno-psychologicznej dla Polonii w Belgii. Od 2020 roku Trampolina została partnerem projektu „Elles pour Elles. Kobiety dla kobiet. Przełam ciszę”, oferującego bezpłatne wsparcie dla osób doświadczających przemocy. Projekt ten, finansowany z dotacji Regionu Stołecznego Brukseli oraz Regionu Walonii, zyskał ogromne uznanie i odpowiedział na pilne potrzeby wielu kobiet.
Po ponad pięciu latach zaangażowania w „Elles pour Elles” podjęłam jednak decyzję o całkowitym skoncentrowaniu się na mediacjach rozwodowych i rodzinnych. Wierzę, że sprawiedliwość negocjowana – oparta na szacunku, dialogu i wspólnym poszukiwaniu rozwiązań – ma zdecydowaną przewagę nad wieloletnimi i kosztownymi postępowaniami sądowymi. Dlatego też obecnie prowadzę własną praktykę mediacyjną Equi-Libre w ramach Trampolina ASBL, oferując parom w kryzysie konstruktywne i ludzkie podejście do rozstania, opieki nad dziećmi i podziału majątku.
Od 2018 roku współpracuję także z kancelarią notarialną w Brukseli.
W 2020 roku zostałam wpisana na listę tłumaczy przysięgłych języka francuskiego przy belgijskim Ministerstwie Sprawiedliwości.