Zasiłek chorobowy z zagranicy wyklucza prawo do nabycia emerytury w Polsce

Z

Wiele osób zadaje sobie pytanie czy może pobierać polską emeryturę i jednocześnie belgijskie świadczenie chorobowe. Często osoba osiąga wiek emerytalny w Polsce natomiast w kraju, w którym stale przebywa znajduje się na zwolnieniu chorobowym, które czasem liczone jest w miesiącach a nawet w latach.

Warto zatem przypomnieć, że

„Osoba mająca stałe miejsce zamieszkania za granicą, pobierająca zasiłek chorobowy z tytułu pracy wykonywanej w kraju miejsca zamieszkania, nabywa prawo do emerytury w Polsce z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku” (uchwała Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2011 r., II UZP 3/11).

Maria H., Polka posiadająca obywatelstwo szwedzkie i na stałe mieszkająca w Szwecji, do lat 90. mieszkała w Polsce i do czasu wyjazdu na emigrację przepracowała w Polsce ponad 26 lat w różnych zakładach pracy. Latem 2007 r. złożyła wniosek o przyznanie polskiej emerytury z ZUS. Zakład przyznał jej to świadczenie w sierpniu 2007 r., jednak na początku 2009 r. otrzymał informację, że wnioskodawczyni w dacie złożenia wniosku o emeryturę pozostawała w zatrudnieniu i że stosunek pracy trwa nadal. Ponadto w okresie od stycznia 2007 r. do listopada 2008 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim i pobierała zasiłek chorobowy ze szwedzkiej instytucji ubezpieczeniowej. W efekcie ZUS odebrał Marii H. prawo do emerytury – cofnął decyzję z sierpnia 2007 r. i zażądał zwrotu nienależnie (zdaniem ZUS) wypłaconej emerytury.

Orzeczenia sądów

Maria H. odwołała się od tej decyzji do sądu, który uwzględnił jej odwołanie. Sąd uznał, że emerytura została przyznana prawidłowo (ze względu m.in. na osiągnięcie wieku emerytalnego i wykazanie odpowiedniej długości okresów składkowych – Maria H. w 2007 r. miała ukończone 60 lat i ponad 26 lat zatrudnienia w Polsce). Jednak sąd uznał zarazem, że przyznane w sierpniu 2007 r. świadczenie podlegało zawieszeniu ze względu na ciągłe pobieranie innego świadczenia z ubezpieczeń społecznych – zasiłku chorobowego.

Apelację złożył ZUS. Rozpoznający ją sąd II instancji skierował do Sąd Najwyższego pytanie prawne:

„Czy zasiłek chorobowy należny osobie mającej stałe miejsce zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej wypłacany z tytułu zatrudnienia wykonywanego w kraju miejsca zamieszkania tej osoby, ma wpływ na datę powstania prawa do emerytury należnej z polskiego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a zatem czy uregulowania wynikające z art. 100 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mają zastosowanie także do takiej osoby?”

Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy udzielił na pytanie prawne pozytywnej odpowiedzi – niekorzystnej dla zainteresowanej. Uzasadniając orzeczenie SN wskazał, że świadczenia, które miała otrzymywać wnioskodawczyni, mają ten sam, ubezpieczeniowy charakter. Bez znaczenia jest tutaj fakt, że świadczenia te są otrzymywane z różnych źródeł i w innych krajach, tym bardziej że zarówno polska emerytura, jak i zasiłek szwedzki są wypłacane w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zatem może tu mieć zastosowanie art. 100 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym, jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia. Oznacza to, że prawo do emerytury zostanie wnioskodawczyni przywrócone, gdy przestanie otrzymywać szwedzki zasiłek chorobowy.

Wnioski z orzeczenia

Prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w jednym kraju może mieć wpływ na uprawnienia w drugim kraju. W przypadku świadczeń przekazywanych przez instytucje ubezpieczeniowe z krajów UE obowiązuje zasada, że ubezpieczony może otrzymać tylko jedno z nich w jednym z państw. Wypłata dwóch świadczeń z takich samych źródeł (instytucje ubezpieczeniowe), ale w innych państwach, byłaby sprzeczna z zasadą równości.

Konsekwencją pobierania emerytury w Polsce, którą nabyło się w okresie przebywania na tzw. chorobowym, w innym kraju Unii Europejskiej, będzie obowiązkowy zwrot świadczenia pobranego w Polsce. Przypomnijmy także, że według prawa w dniu wydania decyzji o przyznaniu polskiej emerytury, osoba która o nią się ubiegająca nie może pozostawać w stosunku pracy w żadnym z krajów UE. Natomiast po otrzymaniu pozytywnej decyzji o przyznaniu emerytury można nawiązać nowy stosunek pracy w każdym z krajów członkowskich. Jeżeli ktoś przejdzie na zasiłek chorobowy okresie po nawiązaniu nowego stosunku pracy to otrzymywane świadczenie nie będzie miało wpływu na prawo do pobierania polskiej emerytury.

Źródło: Kadry Infor, Konsultacja z Wydziałem Realizacji Umów Międzynarodowych ZUS w Warszawie.

o autorze

Agnieszka Sità
Agnieszka Sità

Nazywam się Agnieszka Maria Sità.
Jestem Absolwentką Prawa i Kryminologii Uniwersytetu Łódzkiego, oraz posiadam dyplom Uniwersytetu Paryż V studiów interdyscyplinarnych z Psychotraumatologii klinicznej oraz Wiktymologii oraz Centrum Psychotraumatologii Montoyer w Brukseli, nad którymi honorowy patronat objął UNICEF. Odbyłam roczną praktykę w Prokuraturze Okręgowej w Żninie jak i w kancelarii prawnej Marcinkowski i Wspólnicy w Łodzi. W Belgii mieszkam od ponad 10 lat, gdzie przez dłuższy czas pracowałam w instytucjach europejskich oraz dla polskich władz regionalnych.
Przez kilka lat pracowałam w bardzo zbiurokratyzowanym środowisku, gdzie tworzenie ogromnej ilości dokumentów, raportów, ankiet etc. uzmysłowiło mi, że nie czuję się komfortowo w tej „papierowo-biurowej” rzeczywistości. Zawsze lubiłam pracować z ludźmi i pisanie pism wydawało mi się jedynie środkiem a nie celem samym w sobie. Dlatego też, pomimo wielu obaw czy dam radę, zdecydowałam się w wieku 30-paru lat zrobić użytek wynikający z połączenia mojej pasji do psychologii klinicznej oraz prawa i stworzyć w Brukseli Interdyscyplinarne Centrum ‘PORADA’.
WW 2018 roku otrzymałam uprawnienia Mediatora Długów w postępowaniu polubownym. Swój staż odbyłam w Centre d’Appui de la Ville de Bruxelles, gdzie miałam okazję poznać praktyczną stronę udzielania pomocy osobom znajdującym się sytuacji zadłużenia począwszy od kontroli poprawności i zasadności wezwań do zapłaty, poprzez weryfikację terminów przedawnienia aż po ostateczną negocjację z wierzycielem bądź komornikiem celem ustalenia jak najdogodniejszego planu spłat.
W 2019 roku zaproponowałam inicjatywę związaną z założeniem Stowarzyszenia Trampolina, którego celem w dalszym ciągu jest świadczenie usług prawno-psychologicznych dla Polonii mieszkającej w Belgii z tą różnicą, że jako Stowarzyszenie będące osobą prawną możemy przystępować do projektów, które pomogą nam w finansowaniu konsultacji dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnym położeniu.

W roku 2020 Trampolina Asbl została partnerem projektu „Elles pour Elles. Kobiety dla kobiet. Przełam ciszę” dzięki, któremu będzie istniała możliwość skorzystania z bezpłatnych konsultacji dla osób doznających przemocy.

W lutym 2020 roku zostałam wpisana na listę tłumaczy sądowych oraz przysięgłych języka francuskiego przy belgijskim Ministerstwie Sprawiedliwości.

Agnieszka Sità napisane przez Agnieszka Sità