Rozwód jest zawsze trudnym momentem w życiu, wiąże się z emocjami, obawami i pytaniami o przyszłość. W Belgii istnieją jednak dwie drogi zakończenia małżeństwa: rozwód sporny (na drodze procesu) oraz rozwód za porozumieniem stron, zwany też rozwodem za obopólną zgodą (divorce par consentement mutuel / echtscheiding door onderlinge toestemming).
Ta druga opcja jest zdecydowanie szybsza, tańsza i mniej stresująca – pod warunkiem, że małżonkowie są w stanie wspólnie ustalić wszystkie szczegóły swojego rozstania.
Na czym polega rozwód za porozumieniem stron?
W odróżnieniu od rozwodu spornego, gdzie każda ze stron przedstawia swoje żądania i to sąd podejmuje decyzję, rozwód za porozumieniem stron polega na tym, że:
-
małżonkowie razem podejmują decyzję o rozwodzie,
-
samodzielnie (lub z pomocą mediatora/prawnika) ustalają wszystkie warunki rozstania,
-
spisują te ustalenia w formie konwencji rozwodowej,
-
przedstawiają konwencję do zatwierdzenia przez sąd rodzinny.
Sąd nie rozstrzyga wówczas sporów – jedynie sprawdza, czy dokument jest zgodny z prawem i czy interesy dzieci zostały należycie zabezpieczone. Jeśli wszystko jest w porządku, rozwód zostaje szybko orzeczony.
Co musi zawierać konwencja rozwodowa?
Konwencja to najważniejszy dokument w całej procedurze. Musi być szczegółowa, jasna i obejmować wszystkie kwestie praktyczne, aby po rozwodzie nie dochodziło do nowych sporów. Zawiera ona między innymi:
-
Sprawy dotyczące dzieci
-
miejsce zamieszkania dzieci (u jednego z rodziców, naprzemiennie, czy też inny model),
-
plan kontaktów z każdym z rodziców (dni tygodnia, weekendy, wakacje, święta),
-
wysokość alimentów na dzieci,
-
podział kosztów dodatkowych, np. opłaty szkolne, zajęcia sportowe, kolonie, opieka medyczna.
-
-
Sprawy finansowe i majątkowe
-
alimenty na rzecz współmałżonka (jeśli któraś ze stron wnosi o nie),
-
podział wspólnego majątku: mieszkania, domu, samochodu, oszczędności, emerytur, udziałów w firmach,
-
podział lub przejęcie kredytów i innych zobowiązań finansowych.
-
-
Sprawy mieszkaniowe i praktyczne
-
kto pozostaje w dotychczasowym miejscu zamieszkania,
-
kto przejmuje najem lub kredyt hipoteczny,
-
w jaki sposób rozliczone będą wspólne długi i koszty.
-
Konwencja ma charakter wiążący – po zatwierdzeniu przez sąd nabiera mocy prawnej i obowiązuje oboje małżonków.
Jakie dokumenty trzeba przygotować?
Do wniosku o rozwód składanego w sądzie rodzinnym należy dołączyć:
-
konwencję rozwodową podpisaną przez oboje małżonków,
-
akt małżeństwa,
-
akty urodzenia dzieci (jeśli są),
-
dokumenty dotyczące majątku (akty własności, umowy kredytowe, wyceny nieruchomości, umowy najmu),
-
zaświadczenia lub dokumenty o dochodach (paski wypłat, deklaracje podatkowe), jeśli ustalane są alimenty.
Dzięki temu sąd ma pełen obraz sytuacji i może upewnić się, że konwencja jest rzetelna.
Ile trwa rozwód za porozumieniem stron?
Czas trwania zależy od dwóch czynników:
-
Gotowości stron – jeśli małżonkowie są zgodni i szybko przygotują konwencję, sprawa przebiega sprawnie.
-
Obciążenia sądu – w zależności od regionu i terminu, oczekiwanie na rozprawę może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Zazwyczaj cała procedura zamyka się w 3–6 miesiącach, co jest dużą różnicą w porównaniu do rozwodu spornego, który potrafi ciągnąć się latami.
Jakie są koszty?
Rozwód za porozumieniem stron jest znacznie tańszy niż procesowy. W grę wchodzą:
-
opłaty sądowe (około 200–300 euro),
-
koszty przygotowania dokumentów (jeśli korzysta się z usług prawnika lub notariusza),
-
honorarium mediatora (jeśli para decyduje się na mediację).
Całość zwykle zamyka się w kwocie od kilkuset do około tysiąca euro – w zależności od złożoności sprawy i majątku.
Rola mediatora
Wiele par decyduje się skorzystać z pomocy mediatora rodzinnego. To bezstronna osoba, która:
-
pomaga małżonkom spokojnie omówić wszystkie sprawy,
-
dba, by interesy obu stron były uwzględnione,
-
proponuje praktyczne rozwiązania,
-
sporządza konwencję rozwodową gotową do zatwierdzenia przez sąd.
Mediator nie narzuca decyzji – wspiera dialog i pomaga znaleźć rozwiązania, które są akceptowalne dla obu stron. Dzięki temu małżonkowie rozstają się w atmosferze mniejszego konfliktu, co ma ogromne znaczenie szczególnie wtedy, gdy w rodzinie są dzieci.
Od czego zacząć?
Jeśli oboje małżonkowie są zgodni co do tej formy zakończenia małżeństwa, warto zrobić pierwszy krok już teraz.
Wystarczy przesłać wiadomość e-mail na adres: mediator@trampolina.be
Rozwód jest zawsze trudnym momentem w życiu, wiąże się z emocjami, obawami i pytaniami o przyszłość. W Belgii istnieją jednak dwie drogi zakończenia małżeństwa: rozwód sporny (na drodze procesu) oraz rozwód za porozumieniem stron, zwany też rozwodem za obopólną zgodą (divorce par consentement mutuel / echtscheiding door onderlinge toestemming).
Ta druga opcja jest zdecydowanie szybsza, tańsza i mniej stresująca – pod warunkiem, że małżonkowie są w stanie wspólnie ustalić wszystkie szczegóły swojego rozstania.
Na czym polega rozwód za porozumieniem stron?
W odróżnieniu od rozwodu spornego, gdzie każda ze stron przedstawia swoje żądania i to sąd podejmuje decyzję, rozwód za porozumieniem stron polega na tym, że:
-
małżonkowie razem podejmują decyzję o rozwodzie,
-
samodzielnie (lub z pomocą mediatora/prawnika) ustalają wszystkie warunki rozstania,
-
spisują te ustalenia w formie konwencji rozwodowej,
-
przedstawiają konwencję do zatwierdzenia przez sąd rodzinny.
Sąd nie rozstrzyga wówczas sporów – jedynie sprawdza, czy dokument jest zgodny z prawem i czy interesy dzieci zostały należycie zabezpieczone. Jeśli wszystko jest w porządku, rozwód zostaje szybko orzeczony.
Co musi zawierać konwencja rozwodowa?
Konwencja to najważniejszy dokument w całej procedurze. Musi być szczegółowa, jasna i obejmować wszystkie kwestie praktyczne, aby po rozwodzie nie dochodziło do nowych sporów. Zawiera ona między innymi:
-
Sprawy dotyczące dzieci
-
miejsce zamieszkania dzieci (u jednego z rodziców, naprzemiennie, czy też inny model),
-
plan kontaktów z każdym z rodziców (dni tygodnia, weekendy, wakacje, święta),
-
wysokość alimentów na dzieci,
-
podział kosztów dodatkowych, np. opłaty szkolne, zajęcia sportowe, kolonie, opieka medyczna.
-
-
Sprawy finansowe i majątkowe
-
alimenty na rzecz współmałżonka (jeśli któraś ze stron wnosi o nie),
-
podział wspólnego majątku: mieszkania, domu, samochodu, oszczędności, emerytur, udziałów w firmach,
-
podział lub przejęcie kredytów i innych zobowiązań finansowych.
-
-
Sprawy mieszkaniowe i praktyczne
-
kto pozostaje w dotychczasowym miejscu zamieszkania,
-
kto przejmuje najem lub kredyt hipoteczny,
-
w jaki sposób rozliczone będą wspólne długi i koszty.
-
Konwencja ma charakter wiążący – po zatwierdzeniu przez sąd nabiera mocy prawnej i obowiązuje oboje małżonków.
Jakie dokumenty trzeba przygotować?
Do wniosku o rozwód składanego w sądzie rodzinnym należy dołączyć:
-
konwencję rozwodową podpisaną przez oboje małżonków,
-
akt małżeństwa,
-
akty urodzenia dzieci (jeśli są),
-
dokumenty dotyczące majątku (akty własności, umowy kredytowe, wyceny nieruchomości, umowy najmu),
-
zaświadczenia lub dokumenty o dochodach (paski wypłat, deklaracje podatkowe), jeśli ustalane są alimenty.
Dzięki temu sąd ma pełen obraz sytuacji i może upewnić się, że konwencja jest rzetelna.
Ile trwa rozwód za porozumieniem stron?
Czas trwania zależy od dwóch czynników:
-
Gotowości stron – jeśli małżonkowie są zgodni i szybko przygotują konwencję, sprawa przebiega sprawnie.
-
Obciążenia sądu – w zależności od regionu i terminu, oczekiwanie na rozprawę może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Zazwyczaj cała procedura zamyka się w 3–6 miesiącach, co jest dużą różnicą w porównaniu do rozwodu spornego, który potrafi ciągnąć się latami.
Jakie są koszty?
Rozwód za porozumieniem stron jest znacznie tańszy niż procesowy. W grę wchodzą:
-
opłaty sądowe (około 200–300 euro),
-
koszty przygotowania dokumentów dot. nieruchomosci (usługi notariusza),
-
honorarium mediatora (zwykle w kwocie od kilkuset do około tysiąca czterystu euro – w zależności od złożoności sprawy i majątku).
Rola mediatora
Wiele par decyduje się skorzystać z pomocy mediatora rodzinnego. To bezstronna osoba, która:
-
pomaga małżonkom spokojnie omówić wszystkie sprawy,
-
dba, by interesy obu stron były uwzględnione,
-
proponuje praktyczne rozwiązania,
-
sporządza konwencję rozwodową gotową do zatwierdzenia przez sąd.
Mediator nie narzuca decyzji – wspiera dialog i pomaga znaleźć rozwiązania, które są akceptowalne dla obu stron. Dzięki temu małżonkowie rozstają się w atmosferze mniejszego konfliktu, co ma ogromne znaczenie szczególnie wtedy, gdy w rodzinie są dzieci.
Od czego zacząć?
Jeśli oboje małżonkowie są zgodni co do tej formy zakończenia małżeństwa, warto zrobić pierwszy krok już teraz.
Wystarczy przesłać wiadomość e-mail na adres: mediator@trampolina.be
Agnieszka Maria Sità
Jestem prawnikiem, absolwentką Wydziału Prawa i Kryminologii Uniwersytetu Łódzkiego, tłumaczem przysięgłym języka francuskiego i włoskiego oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym przy Sądzie Pierwszej Instancji w Brukseli. Ukończyłam interdyscyplinarne studia z psychotraumatologii klinicznej i wiktymologii na Uniwersytecie Paris V oraz w Centre de Psychotraumatologie Montoyer w Brukseli. Odbyłam również podyplomowe studia z zakresu praw cudzoziemców na ULB i w ADDE – co okazało się niezwykle pomocne w mojej pracy z osobami przybywającymi z Ukrainy do Belgii.
Od 2018 roku posiadam uprawnienia mediatora długów w postępowaniu polubownym, które uzyskałam po odbyciu stażu w Centre d’Appui de la Ville de Bruxelles. Tam miałam okazję pracować z osobami zadłużonymi – od analizy dokumentów, przez ocenę zasadności roszczeń, aż po negocjacje z wierzycielami i komornikami w celu ustalenia realistycznego planu spłat. Zdobyłam również doświadczenie w Prokuraturze Okręgowej w Żninie oraz w kancelarii prawnej Marcinkowski i Wspólnicy w Łodzi.
Od ponad 18 lat mieszkam w Belgii, gdzie przez dłuższy czas pracowałam w strukturach europejskich oraz dla polskich władz regionalnych. Praca w zbiurokratyzowanym środowisku, w którym dominowały raporty i procedury, uświadomiła mi, że moje miejsce jest w bezpośrednim kontakcie z ludźmi. Połączyłam pasję do psychologii i prawa, zakładając w Brukseli Interdyscyplinarne Centrum „Porada”.
W 2019 roku zainicjowałam powstanie Stowarzyszenia Trampolina ASBL, którego celem było świadczenie pomocy prawno-psychologicznej dla Polonii w Belgii. Od 2020 roku Trampolina została partnerem projektu „Elles pour Elles. Kobiety dla kobiet. Przełam ciszę”, oferującego bezpłatne wsparcie dla osób doświadczających przemocy. Projekt ten, finansowany z dotacji Regionu Stołecznego Brukseli oraz Regionu Walonii, zyskał ogromne uznanie i odpowiedział na pilne potrzeby wielu kobiet.
Po ponad pięciu latach zaangażowania w „Elles pour Elles” podjęłam jednak decyzję o całkowitym skoncentrowaniu się na mediacjach rozwodowych i rodzinnych. Wierzę, że sprawiedliwość negocjowana – oparta na szacunku, dialogu i wspólnym poszukiwaniu rozwiązań – ma zdecydowaną przewagę nad wieloletnimi i kosztownymi postępowaniami sądowymi. Dlatego też obecnie prowadzę własną praktykę mediacyjną Equi-Libre w ramach Trampolina ASBL, oferując parom w kryzysie konstruktywne i ludzkie podejście do rozstania, opieki nad dziećmi i podziału majątku.
Od 2018 roku współpracuję także z kancelarią notarialną w Brukseli.
W 2020 roku zostałam wpisana na listę tłumaczy przysięgłych języka francuskiego przy belgijskim Ministerstwie Sprawiedliwości.