W dniu 11 lutego 2024 roku odbyła się konferencja organizowana przez Safe Brussels, poświęcona przeciwdziałaniu przemocy rodzinnej w Regionie Stołecznym Brukseli. Spotkanie skupiło się na analizie aktualnej sytuacji oraz przedstawieniu środków podejmowanych przez władze i organizacje wsparcia w celu ochrony ofiar oraz walki z przemocą domową.
Niepokojące statystyki przemocy domowej w Brukseli
Z danych Obserwatorium Safe Brussels wynika, że w 2022 roku policja w Regionie Stołecznym Brukseli odnotowała aż 4 848 przypadków przemocy domowej, co oznacza średnio ponad 13 incydentów dziennie. Wśród nich 7 przypadków dotyczyło przemocy fizycznej w związkach. Wobec tych alarmujących statystyk, władze Regionu podejmują aktywne kroki w celu ochrony ofiar i przeciwdziałania przemocy.
Zaangażowanie Regionu w walkę z przemocą domową i seksualną
Przemoc domowa oraz przemoc seksualna stanowią poważne naruszenie integralności człowieka i są surowo karane przez prawo. Niezależnie od tego, czy chodzi o niechciany kontakt fizyczny, wymuszony pocałunek czy gwałt – przepisy przewidują sankcje dla sprawców, a ofiary mogą liczyć na wsparcie.
W odpowiedzi na te wyzwania, Region Brukselski uruchomił szereg usług dedykowanych wsparciu osób doświadczających przemocy domowej i seksualnej, w tym specjalistyczne centra interwencyjne oraz infolinie pomocowe.
Pilne interwencje: Policja i jednostki EVA
W przypadku zagrożenia, ofiary przemocy mogą skorzystać z pomocy policyjnej dostępnej 24/7, dzwoniąc pod numer 101.
Ponadto, dla ofiar przemocy seksualnej i domowej Region Brukselski utworzył specjalne komórki EVA (Emergency Victim Assistance), zapewniające profesjonalną i wrażliwą obsługę, ograniczającą dodatkową wiktymizację ofiar.
Osoby potrzebujące wsparcia mogą zgłosić się do EVA w różnych częściach Brukseli:
- Centrum miasta / Ixelles: 02 279 75 39 | zpz.polbru.rech.eva@polbru.belgium.eu
- Evere: 02 249.20.30 / 0471/94.38.72 | zpz.bruno.eva@police.belgium.eu
- Anderlecht: 02 559 80 00 | zpz.midi-zuid.EVA@police.belgium.eu
- Etterbeek: 02 788 93 30
- Uccle/Watermael-Boitsfort/Auderghem: zpz.marlow.sav-slb@police.belgium.eu
Organizacje wsparcia dla ofiar przemocy w Brukseli
Oprócz policji, w Brukseli działają również organizacje specjalistyczne, które zapewniają ofiarom przemocy wsparcie psychologiczne, prawne i medyczne.
Dostępne usługi pomocowe:
✔ Centrum Przeciwdziałania Przemocy Seksualnej w Brukseli – oferuje pomoc medyczną, wsparcie psychologiczne i prawne 24/7 bez konieczności wcześniejszej rejestracji. 02/535.45.42
✔ SOS Viol – bezpłatna, anonimowa linia wsparcia dla ofiar przemocy seksualnej. 0800 98 100 (czat online na sosviol.be)
✔ Ecoute Violences Conjugales – linia wsparcia dla ofiar przemocy domowej. 0800 30 030 (czat online na https://www.ecouteviolencesconjugales.be/)
✔ Pomoc dla dzieci i młodzieży – telefon zaufania 103
✔ Child Focus – zgłoszenia przypadków wykorzystywania seksualnego dzieci. 116 000
Nowość 2024: Centrum VIF „Olista”
W 2024 roku Safe Brussels otworzyło pierwsze w Regionie Brukselskim Centrum VIF (Violence Intrafamiliale) – Olista. Jego celem jest kompleksowa pomoc ofiarom przemocy domowej poprzez wsparcie prawne, psychologiczne, administracyjne i medyczne.
Olista ma stać się głównym ośrodkiem wsparcia dla osób doświadczających przemocy, oferującym pomoc dostosowaną do ich indywidualnych potrzeb. Projekt ten realizowany jest we współpracy z licznymi partnerami, co ma zapewnić sprawniejszą i skuteczniejszą koordynację działań na rzecz ofiar.
Więcej informacji: https://safe.brussels/fr/olista
SOS Enfants w Belgii – wsparcie dla dzieci doświadczających przemocy
SOS Enfants to belgijska sieć zespołów specjalistycznych zajmujących się ochroną dzieci przed przemocą, zaniedbaniem i wykorzystywaniem. Jest to instytucja publiczna działająca na poziomie wspólnotowym, której celem jest diagnozowanie, interweniowanie oraz zapewnianie wsparcia dzieciom i ich rodzinom w sytuacjach zagrożenia.
1. Główne zadania SOS Enfants
SOS Enfants działa przede wszystkim w obszarze ochrony dzieci, które mogą doświadczać różnych form przemocy, zarówno fizycznej, psychicznej, seksualnej, jak i zaniedbania. Ich interwencje obejmują:
1.1. Diagnoza sytuacji dziecka
- Przyjmowanie zgłoszeń dotyczących dzieci znajdujących się w sytuacji ryzyka.
- Przeprowadzanie wywiadów z dzieckiem, rodziną oraz osobami z jego otoczenia (np. nauczycielami, lekarzami, pracownikami społecznymi).
- Ocena zagrożenia i podjęcie decyzji o dalszych krokach.
1.2. Wsparcie i interwencja
- Prowadzenie terapii indywidualnej i rodzinnej w celu poprawy sytuacji dziecka.
- Mediacja między członkami rodziny, jeśli sytuacja pozwala na odbudowanie relacji.
- Współpraca z innymi instytucjami, takimi jak sądy rodzinne, opieka społeczna czy placówki edukacyjne.
- W razie konieczności – zgłaszanie spraw do prokuratury lub sądu rodzinnego.
1.3. Profilaktyka i edukacja
- Organizowanie szkoleń i kampanii na temat przemocy wobec dzieci i sposobów jej zapobiegania.
- Wsparcie dla profesjonalistów (nauczycieli, lekarzy, pracowników socjalnych), którzy mogą mieć kontakt z dziećmi w sytuacji ryzyka.
2. Kiedy warto skontaktować się z SOS Enfants?
Każda osoba, która ma podejrzenie, że dziecko może doświadczać przemocy, powinna zgłosić się do SOS Enfants. Dotyczy to zarówno członków rodziny, jak i osób spoza niej – nauczycieli, sąsiadów czy lekarzy.
Przykładowe sytuacje, w których warto skontaktować się z SOS Enfants:
- Dziecko wykazuje oznaki przemocy fizycznej (siniaki, złamania, ślady pobicia).
- Dziecko wydaje się przestraszone, wycofane lub ma nagłe problemy emocjonalne.
- Podejrzenie zaniedbania (np. brak podstawowej opieki, higieny, głód).
- Podejrzenie wykorzystywania seksualnego.
- Rodzice nie radzą sobie z opieką nad dzieckiem i potrzebują pomocy.
3. Jak działa SOS Enfants w Belgii?
W Belgii działa 14 zespołów SOS Enfants, rozmieszczonych w różnych regionach kraju, które pracują na poziomie wspólnotowym i są dostępne bezpłatnie dla każdej osoby zgłaszającej problem.
3.1. Procedura po zgłoszeniu
- Przyjęcie zgłoszenia – może ono pochodzić od rodziców, dziecka, szkoły, lekarza lub innej osoby z otoczenia dziecka.
- Analiza sytuacji – specjaliści oceniają zagrożenie i podejmują decyzję o dalszych krokach.
- Działania interwencyjne – jeśli sytuacja wymaga pilnej interwencji, podejmowane są środki ochronne.
- Wsparcie długoterminowe – w zależności od sytuacji, oferowana jest terapia, mediacja lub działania edukacyjne.
4. Kontakt z SOS Enfants
Każdy region ma swój oddział SOS Enfants. Można skontaktować się telefonicznie lub osobiście, a zgłoszenia są traktowane poufnie.
Dane kontaktowe do poszczególnych oddziałów można znaleźć na stronie internetowej:
https://www.one.be/public/detailArticle/sos-enfants/
Numer alarmowy do zgłaszania przypadków przemocy wobec dzieci w Belgii:
103 – Ecoute-Enfants (całodobowy telefon zaufania dla dzieci i dorosłych, którzy chcą zgłosić przypadek przemocy).
2023fr2-1SOS-ENFANTS-TOUT-PUBLIC-accessible2023fr2-1
Agnieszka Maria Sità
Jestem prawnikiem, absolwentką Wydziału Prawa i Kryminologii Uniwersytetu Łódzkiego, tłumaczem przysięgłym języka francuskiego i włoskiego oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym przy Sądzie Pierwszej Instancji w Brukseli. Ukończyłam interdyscyplinarne studia z psychotraumatologii klinicznej i wiktymologii na Uniwersytecie Paris V oraz w Centre de Psychotraumatologie Montoyer w Brukseli. Odbyłam również podyplomowe studia z zakresu praw cudzoziemców na ULB i w ADDE – co okazało się niezwykle pomocne w mojej pracy z osobami przybywającymi z Ukrainy do Belgii.
Od 2018 roku posiadam uprawnienia mediatora długów w postępowaniu polubownym, które uzyskałam po odbyciu stażu w Centre d’Appui de la Ville de Bruxelles. Tam miałam okazję pracować z osobami zadłużonymi – od analizy dokumentów, przez ocenę zasadności roszczeń, aż po negocjacje z wierzycielami i komornikami w celu ustalenia realistycznego planu spłat. Zdobyłam również doświadczenie w Prokuraturze Okręgowej w Żninie oraz w kancelarii prawnej Marcinkowski i Wspólnicy w Łodzi.
Od ponad 18 lat mieszkam w Belgii, gdzie przez dłuższy czas pracowałam w strukturach europejskich oraz dla polskich władz regionalnych. Praca w zbiurokratyzowanym środowisku, w którym dominowały raporty i procedury, uświadomiła mi, że moje miejsce jest w bezpośrednim kontakcie z ludźmi. Połączyłam pasję do psychologii i prawa, zakładając w Brukseli Interdyscyplinarne Centrum „Porada”.
W 2019 roku zainicjowałam powstanie Stowarzyszenia Trampolina ASBL, którego celem było świadczenie pomocy prawno-psychologicznej dla Polonii w Belgii. Od 2020 roku Trampolina została partnerem projektu „Elles pour Elles. Kobiety dla kobiet. Przełam ciszę”, oferującego bezpłatne wsparcie dla osób doświadczających przemocy. Projekt ten, finansowany z dotacji Regionu Stołecznego Brukseli oraz Regionu Walonii, zyskał ogromne uznanie i odpowiedział na pilne potrzeby wielu kobiet.
Po ponad pięciu latach zaangażowania w „Elles pour Elles” podjęłam jednak decyzję o całkowitym skoncentrowaniu się na mediacjach rozwodowych i rodzinnych. Wierzę, że sprawiedliwość negocjowana – oparta na szacunku, dialogu i wspólnym poszukiwaniu rozwiązań – ma zdecydowaną przewagę nad wieloletnimi i kosztownymi postępowaniami sądowymi. Dlatego też obecnie prowadzę własną praktykę mediacyjną Equi-Libre w ramach Trampolina ASBL, oferując parom w kryzysie konstruktywne i ludzkie podejście do rozstania, opieki nad dziećmi i podziału majątku.
Od 2018 roku współpracuję także z kancelarią notarialną w Brukseli.
W 2020 roku zostałam wpisana na listę tłumaczy przysięgłych języka francuskiego przy belgijskim Ministerstwie Sprawiedliwości.