Podatki od darowizn w Belgii, zarówno w przypadku darowizn ruchomosci, jak i nieruchomości, są regulowane przez przepisy różniące się w zależności od regionu oraz rodzaju przekazywanego majątku. Kwota podatku do zapłacenia zależy bezpośrednio od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym oraz od wartości przekazanej nieruchomości. Niemniej jednak, istnieje szereg technicznych kwestii, które należy wziąć pod uwagę, w tym czas darowizny oraz specyfika przepisów regionalnych.
1. Obliczanie podatków od darowizn i spadków
Belgijski ustawodawca przewidział specyficzne mechanizmy dotyczące darowizn dokonanych w ciągu trzech lat przed śmiercią (pięciu lat w Walonii). Takie darowizny, zarówno ruchomości, jak i nieruchomości, są traktowane jako część spadku. W przypadku darowizn nieruchomości akt notarialny jest zawsze wymagany, co oznacza natychmiastowe opłacenie podatku od darowizny. W rezultacie, po śmierci darczyńcy, nie ma konieczności dodatkowego opłacania podatków spadkowych od tego majątku. Niemniej jednak w Regionie Walońskim wartość darowanej nieruchomości jest dodawana do aktywów spadkowych w celu ustalenia wysokości podatku spadkowego, przy jednoczesnym uwzględnieniu już zapłaconego podatku od darowizny.
W przypadku darowizn rzeczy ruchomych możliwe jest przekazanie darowizny manualnej bez konieczności płacenia podatków od darowizny, pod warunkiem, że nie zostanie ona udokumentowana aktem notarialnym. Jednakże, jeśli darowizna nie zostanie zarejestrowana, a śmierć darczyńcy nastąpi w ciągu trzech lat (pięciu lat w Walonii), obdarowani będą zobowiązani do uwzględnienia tych dóbr w deklaracji spadkowej i zapłacenia należnych podatków spadkowych.
2. Znaczenie czasu dokonywania darowizn
Jednym z najczęściej stosowanych mechanizmów planowania podatkowego jest dokonywanie darowizn co trzy lata. Przepisy podatkowe przewidują bowiem, że jeśli druga darowizna nastąpi w okresie krótszym niż trzy lata od pierwszej, obie darowizny są łączone do celów podatkowych, co zwiększa podstawę opodatkowania. Z tego powodu ustawodawca zachęca do rozłożenia darowizn na dłuższy okres, aby skorzystać z niższych progów podatkowych.
W Regionie Stołecznym Brukseli warto podkreślić, że nawet jeśli śmierć darczyńcy nastąpi w ciągu trzech lat od dokonania darowizny nieruchomości, nie zostanie ona uwzględniona w aktywach spadkowych. W przeciwieństwie do tego, w Regionie Walońskim wartość darowanej nieruchomości jest włączana do masy spadkowej, chociaż uwzględnia się zapłacone wcześniej podatki od darowizny.
3. Obowiązek zgłaszania darowizn w deklaracji spadkowej
Podczas sporządzania deklaracji spadkowej, spadkobiercy są prawnie zobowiązani do uwzględnienia wszystkich darowizn dokonanych w ciągu trzech lat przed śmiercią darczyńcy. Jeśli administracja podatkowa wykryje pominięcie, będzie mogła zażądać uiszczenia brakujących podatków, a odpowiedzialność za ich zapłatę spadnie na spadkobierców, nawet jeśli beneficjent darowizny pozostaje nieznany.
Ta zasada ma na celu zapobieganie potencjalnym nadużyciom, zwłaszcza w przypadkach, gdy zmarły „ukrywa” fundusze tuż przed śmiercią, na przykład zamieniając środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości na gotówkę. W przypadku braku wystarczających dowodów co do przeznaczenia tych funduszy, administracja podatkowa może uznać, że doszło do darowizny, a podatek spadkowy zostanie nałożony.
4. Skutki darowizn dla świadczeń socjalnych
Darczyńca może również odczuć negatywne skutki dokonanej darowizny w kontekście świadczeń socjalnych. Osoba otrzymująca pewne świadczenia, takie jak GRAPA (Gwarancja Dochodu dla Osób Starszych) lub pomoc z CPAS, może stracić prawo do tych świadczeń, jeśli darowizna zostanie uznana za działanie powodujące celowe „zubożenie” majątku. Ponadto, darowizna może skutkować zmniejszeniem świadczeń socjalnych, ponieważ dochody beneficjenta darowizny uległy zwiększeniu.
Przykładowo, w przypadku GRAPA, ustawodawca bierze pod uwagę zarówno ruchomości, jak i nieruchomości osoby ubiegającej się o świadczenia, jak również wszelkie sprzedaże i darowizny dokonane w ciągu 10 lat poprzedzających wniosek o świadczenie.
Podsumowanie
Złożoność przepisów podatkowych dotyczących darowizn i spadków w Belgii wymaga starannego planowania, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek, takich jak kumulacja darowizn lub uwzględnienie majątku w aktywach spadkowych. Darczyńcy powinni również mieć świadomość potencjalnych konsekwencji swoich darowizn dla swoich praw do świadczeń socjalnych. W każdym przypadku niezbędne jest zasięgnięcie porady prawnej i notarialnej, aby zoptymalizować aspekty podatkowe darowizny i upewnić się, że wszystkie obowiązki prawne zostaną spełnione.
Agnieszka Maria Sità
Jedna sprawa rzadko oznacza jeden problem prawny.
Rozwód może oznaczać konieczność sprzedaży domu. Spadek w Belgii – uregulowania nieruchomości w Polsce. Zakup mieszkania – zabezpieczenia wkładu jednego z partnerów. A konflikt rodzinny może w jednej chwili stać się sprawą międzynarodową dotyczącą praw dziecka.
Właśnie tak pracuję: nie od dokumentu do dokumentu, ale od sytuacji do rozwiązania.
Jestem prawnikiem (ULB) oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym. Specjalizuję się w sprawach rodzinnych, prawach dziecka, spadkach, nieruchomościach oraz sprawach transgranicznych – przede wszystkim pomiędzy Belgią a Polską.
Moje kwalifikacje mediatora rodzinnego i spadkowego zdobyłam w ramach AVOCATS.BE. Jestem mediatorem wpisanym na listę Federalnej Komisji Mediacji oraz mediatorem międzynarodowym w sprawach uprowadzenia rodzicielskiego dzieci, wpisanym na listę przy belgijskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Jako tłumacz i tłumacz ustny przysięgły jestem wpisana do krajowego rejestru prowadzonego przez belgijskie Ministerstwo Sprawiedliwości.
Moje wykształcenie uzupełniają psychotraumatologia kliniczna i wiktymologia (Université Paris V i Centre de Psychotraumatologie Montoyer) oraz prawo cudzoziemców (ULB/ADDE).
Nie wszystko robię sama. I właśnie na tym polega mój sposób pracy.
Współpracuję obecnie z dwiema kancelariami notarialnymi w Belgii oraz agencją nieruchomości, a w sprawach wymagających innych kompetencji – z odpowiednimi specjalistami.
Klient nie musi więc sam zastanawiać się, czy jego problem jest „dla notariusza”, „dla mediatora”, „dla prawnika”, czy wymaga jeszcze innego rozwiązania.
Najpierw patrzymy na całą sprawę. Potem wybieramy właściwą drogę.
W 2019 roku założyłam TRAMPOLINA ASBL właśnie z taką myślą: aby pomoc prawna nie kończyła się na odpowiedzi „proszę zwrócić się gdzie indziej”.
Pracuję w języku polskim, francuskim, angielskim, włoskim i niderlandzkim.
Nie wiesz, od czego zacząć? Zacznij od konsultacji. Zapraszam do konatktu : E-mail: mediator@trampolina.be