Dojrzałość w relacjach międzyludzkich to nie tylko wiek biologiczny czy doświadczenie życiowe, ale przede wszystkim zdolność do świadomego, odpowiedzialnego i empatycznego budowania więzi. W kontekście mediacji rodzinnej dojrzałość uczestników ma ogromne znaczenie dla przebiegu i skuteczności procesu, ponieważ to ona determinuje otwartość na dialog, umiejętność zarządzania emocjami i gotowość do poszukiwania rozwiązań.
Cechy dojrzałej osoby w relacjach
- Świadomość siebie i swoich emocji
Dojrzały człowiek potrafi rozpoznać i nazwać swoje emocje, rozumie ich źródło oraz nie pozwala, by przejęły nad nim kontrolę. W mediacji oznacza to umiejętność rozmowy o swoich potrzebach i obawach w sposób konstruktywny, a nie emocjonalnie destrukcyjny. - Odpowiedzialność za swoje działania
Osoba dojrzała bierze odpowiedzialność za swoje decyzje i ich konsekwencje. W mediacji przekłada się to na gotowość do współtworzenia rozwiązania i brania pod uwagę skutków własnych działań, a nie obwiniania drugiej strony za całość konfliktu. - Zdolność do słuchania i empatia
Bycie dojrzałym to umiejętność uważnego słuchania drugiej osoby i empatycznego spojrzenia na jej sytuację. W mediacji osoba dojrzała potrafi nie tylko wyrazić swoje potrzeby, ale także zrozumieć potrzeby drugiej strony, co zwiększa szansę na osiągnięcie porozumienia. - Umiejętność kompromisu i negocjacji
Dojrzałość oznacza zdolność do wyjścia poza własne ego i poszukiwania rozwiązań, które będą korzystne dla wszystkich stron. W mediacji osoba dojrzała nie walczy o pełne zwycięstwo, ale o takie rozwiązanie, które będzie sprawiedliwe i realne do wdrożenia. - Regulowanie konfliktów w sposób konstruktywny
Dojrzała osoba nie unika konfliktów, ale potrafi je rozwiązywać w sposób świadomy i dojrzały – poprzez dialog, a nie eskalację napięcia. W mediacji oznacza to umiejętność opanowania impulsów, unikanie eskalacyjnych zachowań i dążenie do wzajemnego zrozumienia.
Dojrzałość a skuteczność mediacji
Dojrzałość uczestników mediacji ma bezpośredni wpływ na jej przebieg i wynik. Wysoka dojrzałość emocjonalna pozwala na:
✅ Otwartość na rozmowę – osoby gotowe na konstruktywny dialog są bardziej skłonne do poszukiwania wspólnych rozwiązań.
✅ Świadome zarządzanie emocjami – brak niekontrolowanych wybuchów emocji ułatwia rzeczową rozmowę.
✅ Umiejętność oddzielenia faktów od emocji – pozwala skupić się na realnych rozwiązaniach, a nie na wzajemnym rozliczaniu przeszłości.
✅ Zrozumienie potrzeb drugiej strony – co umożliwia znalezienie kompromisowego rozwiązania.
✅ Unikanie zachowań eskalacyjnych – co zmniejsza ryzyko zerwania mediacji i przekazania sprawy do sądu.
Co jeśli jedna ze stron jest mniej dojrzała?
Nie każda osoba przystępująca do mediacji jest na tym samym poziomie dojrzałości emocjonalnej. W takich sytuacjach rolą mediatora jest stworzenie przestrzeni, w której każda ze stron czuje się wysłuchana i ma możliwość wyrażenia swoich potrzeb. Pomocne mogą być:
- Techniki komunikacyjne stosowane przez mediatora, które pomagają nazwać emocje i skupić się na faktach,
- Struktura mediacji, która pozwala unikać eskalacji konfliktu,
- Wskazanie na długofalowe konsekwencje decyzji, co może pomóc osobom mniej dojrzałym spojrzeć na sytuację szerzej.
Podsumowanie
Dojrzałość w relacjach to kluczowy czynnik skutecznej mediacji. Osoby, które potrafią zarządzać swoimi emocjami, słuchać drugiej strony i dążyć do konstruktywnych rozwiązań, mają znacznie większą szansę na osiągnięcie satysfakcjonującego porozumienia. Mediator może pomóc stronom w tym procesie, jednak to ich gotowość do świadomego uczestnictwa w mediacji decyduje o powodzeniu całego procesu.
Agnieszka Maria Sità
Jestem prawnikiem, absolwentką Wydziału Prawa i Kryminologii Uniwersytetu Łódzkiego, tłumaczem przysięgłym języka francuskiego i włoskiego oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym przy Sądzie Pierwszej Instancji w Brukseli. Ukończyłam interdyscyplinarne studia z psychotraumatologii klinicznej i wiktymologii na Uniwersytecie Paris V oraz w Centre de Psychotraumatologie Montoyer w Brukseli. Odbyłam również podyplomowe studia z zakresu praw cudzoziemców na ULB i w ADDE – co okazało się niezwykle pomocne w mojej pracy z osobami przybywającymi z Ukrainy do Belgii.
Od 2018 roku posiadam uprawnienia mediatora długów w postępowaniu polubownym, które uzyskałam po odbyciu stażu w Centre d’Appui de la Ville de Bruxelles. Tam miałam okazję pracować z osobami zadłużonymi – od analizy dokumentów, przez ocenę zasadności roszczeń, aż po negocjacje z wierzycielami i komornikami w celu ustalenia realistycznego planu spłat. Zdobyłam również doświadczenie w Prokuraturze Okręgowej w Żninie oraz w kancelarii prawnej Marcinkowski i Wspólnicy w Łodzi.
Od ponad 18 lat mieszkam w Belgii, gdzie przez dłuższy czas pracowałam w strukturach europejskich oraz dla polskich władz regionalnych. Praca w zbiurokratyzowanym środowisku, w którym dominowały raporty i procedury, uświadomiła mi, że moje miejsce jest w bezpośrednim kontakcie z ludźmi. Połączyłam pasję do psychologii i prawa, zakładając w Brukseli Interdyscyplinarne Centrum „Porada”.
W 2019 roku zainicjowałam powstanie Stowarzyszenia Trampolina ASBL, którego celem było świadczenie pomocy prawno-psychologicznej dla Polonii w Belgii. Od 2020 roku Trampolina została partnerem projektu „Elles pour Elles. Kobiety dla kobiet. Przełam ciszę”, oferującego bezpłatne wsparcie dla osób doświadczających przemocy. Projekt ten, finansowany z dotacji Regionu Stołecznego Brukseli oraz Regionu Walonii, zyskał ogromne uznanie i odpowiedział na pilne potrzeby wielu kobiet.
Po ponad pięciu latach zaangażowania w „Elles pour Elles” podjęłam jednak decyzję o całkowitym skoncentrowaniu się na mediacjach rozwodowych i rodzinnych. Wierzę, że sprawiedliwość negocjowana – oparta na szacunku, dialogu i wspólnym poszukiwaniu rozwiązań – ma zdecydowaną przewagę nad wieloletnimi i kosztownymi postępowaniami sądowymi. Dlatego też obecnie prowadzę własną praktykę mediacyjną Equi-Libre w ramach Trampolina ASBL, oferując parom w kryzysie konstruktywne i ludzkie podejście do rozstania, opieki nad dziećmi i podziału majątku.
Od 2018 roku współpracuję także z kancelarią notarialną w Brukseli.
W 2020 roku zostałam wpisana na listę tłumaczy przysięgłych języka francuskiego przy belgijskim Ministerstwie Sprawiedliwości.