Zakup domu lub mieszkania z niską klasą energetyczną może oznaczać dodatkowe wydatki na izolację, okna, ogrzewanie czy wentylację. Dlatego osoby starające się o kredyt hipoteczny czasem słyszą, że bank nie chce finansować nieruchomości z etykietą PEB/EPC poniżej D albo że wymaga dodatkowego wkładu własnego.
Nie ma jednak jednej ogólnokrajowej zasady, która automatycznie zakazywałaby bankom udzielania kredytów na nieruchomości z etykietą E lub F. Bank ocenia zdolność kredytową klienta, wartość nieruchomości, wysokość potrzebnego finansowania oraz przewidywany koszt prac. Słaby wynik energetyczny może wpłynąć na tę ocenę, ale sam w sobie nie przesądza o odmowie. Polityka kredytowa różni się między bankami, a ostateczna decyzja zależy od konkretnego wniosku.
Dlatego warto rozdzielić dwie kwestie: wymogi dotyczące renowacji budynku oraz decyzję banku o udzieleniu kredytu. To, że przepisy dają właścicielowi czas na poprawę efektywności energetycznej, nie oznacza automatycznie, że bank musi przyznać finansowanie. Z drugiej strony niski PEB nie powinien być traktowany jako powszechny, ustawowy zakaz udzielania kredytu.
Zasady są różne w każdym regionie
W Belgii przepisy dotyczące efektywności energetycznej i wsparcia remontów ustalają regiony. Nie można więc zakładać, że taki sam obowiązek i taki sam termin obowiązują w całym kraju.
Flandria: sześć lat na osiągnięcie etykiety D
We Flandrii nabywca domu lub mieszkania z etykietą E lub F ma sześć lat od aktu notarialnego, aby doprowadzić nieruchomość co najmniej do etykiety D. Obecnie wydłużony termin obejmuje zarówno nowe, jak i trwające obowiązki renowacyjne.
Może to mieć znaczenie dla planowania remontu i jego finansowania. Nie zwalnia jednak kupującego z uwzględnienia kosztów prac już przy składaniu wniosku kredytowego. Bank może poprosić o kosztorys, wycenę nieruchomości po remoncie lub dowody, że kredytobiorca będzie w stanie spłacać zarówno kredyt mieszkaniowy, jak i ewentualne dodatkowe zobowiązanie.
Bruksela: cel energetyczny do 2033 roku
W Regionie Stołecznym Brukseli obowiązuje ścieżka poprawy energetycznej budynków, ale nie jest ona po prostu kopią flamandzkiej zasady „E lub F — D w określonym czasie od zakupu”. Do 1 stycznia 2033 roku mieszkania mają osiągnąć maksymalne zużycie energii pierwotnej na poziomie 275 kWh/m² rocznie. To kryterium oparte na zużyciu, a nie prosty termin liczony od daty aktu notarialnego.
Trzeba też odróżnić obowiązki dotyczące samego budynku od wymogów bankowych: cel wyznaczony na poziomie regionalnym nie gwarantuje uzyskania kredytu ani nie określa z góry, jak bank oceni dany wniosek.
Walonia: nowy system wsparcia i zapowiadana ścieżka renowacji
W Walonii od 1 października 2026 roku działa nowy, oparty na pożyczkach system wsparcia renowacji. Skierowany jest przede wszystkim do budynków o najgorszych parametrach: przy etykiecie F lub G plan prac ma prowadzić co najmniej do D, a przy etykiecie E — co najmniej do C. Wsparcie ma zależeć między innymi od dochodu gospodarstwa domowego i przewidywanych oszczędności energii; wymagany jest wcześniejszy audyt.
W regionie ogłoszono również plany dotyczące przyszłych obowiązków renowacyjnych związanych ze zmianą właściciela. Ich terminy i wymagane etykiety należy sprawdzać w aktualnych przepisach — zapowiadanej ścieżki nie należy utożsamiać z już obowiązującym w całej Walonii wymogiem doprowadzenia nieruchomości do D w określonym czasie po każdym zakupie.
Jakie finansowanie można sprawdzić?
Dostępne rozwiązania zależą od regionu, dochodów, rodzaju prac i oceny zdolności kredytowej. Poniżej kilka przykładów, które warto omówić z bankiem lub regionalnym doradcą.
We Flandrii właściciele spełniający warunki mogą ubiegać się o publiczną pożyczkę Mijn VerbouwLening na prace remontowe. Maksymalna kwota wynosi 60 000 euro, a okres spłaty może sięgać 25 lat. Uprawnienie zależy między innymi od dochodu, sytuacji mieszkaniowej i rodzaju prac. Od 2026 roku zasady premii Mijn VerbouwPremie także zależą od kategorii dochodowej: przykładowo właściciele z dwóch najwyższych kategorii mogą ubiegać się o premię tylko na określone urządzenia grzewcze, podczas gdy dla niższych kategorii zakres pozostaje szerszy.
W Brukseli Fundusz Mieszkaniowy oferuje kredyt ECORENO na różne prace remontowe. Według informacji Regionu jest on dostępny dla właścicieli, przyszłych właścicieli i najemców, a preferencyjne oprocentowanie wynosi obecnie od 2,5% do 3,5%. Jednocześnie Region informuje, że obecnie nie można składać wniosków o premie RENOLUTION dla faktur końcowych z 2025 lub 2026 roku. Przed rozpoczęciem prac warto więc sprawdzić aktualną dostępność kredytu oraz ewentualnych pomocy gminnych.
W Walonii wnioski dotyczące nowych projektów można kierować do Société wallonne du Crédit social (SWCS) lub — w przypadku rodzin wielodzietnych — do Fonds du Logement de Wallonie (FLW). System po reformie opiera się na pożyczkach, których warunki zależą od sytuacji gospodarstwa i projektu. Dla osób, które rozpoczęły inwestycję przed zmianą przepisów, mogą jeszcze mieć znaczenie zasady przejściowe dotyczące wcześniejszych premii.
Można również zapytać bank o własne produkty na zakup i remont. Przykładowo Belfius oferuje kredyt remontowy na prace energetyczne, a BNP Paribas Fortis — pożyczkę energetyczną na takie inwestycje jak ocieplenie, wymiana szyb czy instalacja pompy ciepła. KBC opisuje z kolei zniżkę na oprocentowanie kredytu mieszkaniowego dla nieruchomości spełniających określone kryteria EPC/PEB lub po ich osiągnięciu w wyniku remontu. Są to przykłady konkretnych ofert, a nie gwarancja uzyskania kredytu; warunki i dostępność należy potwierdzić bezpośrednio w banku.
Co przygotować przed rozmową z bankiem?
Przy zakupie nieruchomości z niską etykietą energetyczną przydatne mogą być:
- aktualny certyfikat PEB/EPC i sprawdzenie, jakie wymogi regionalne dotyczą danego budynku;
- kosztorys prac oraz, jeśli to możliwe, opinia architekta lub audytora energetycznego;
- plan finansowania pokazujący, z jakich środków będą pokryte prace;
- informacja o dostępnych w regionie pożyczkach, premiach i terminach składania wniosków;
- porównanie ofert kilku banków, w tym pytanie o możliwość połączenia finansowania zakupu i remontu.
Jeśli bank odmawia finansowania, warto poprosić o wyjaśnienie, jaki element wniosku przesądził o decyzji i czy bank rozważył finansowanie prac razem z zakupem. Przydatne może być także sprawdzenie oferty u innego kredytodawcy lub rozmowa z regionalnym punktem doradztwa energetycznego.
Niska klasa PEB może utrudnić uzyskanie kredytu, bo oznacza przyszłe wydatki i może wpływać na ocenę nieruchomości. Nie oznacza jednak automatycznej odmowy w całej Belgii. Dobrze przygotowany plan prac i finansowania może pomóc bankowi ocenić pełny koszt inwestycji, a kupującemu — uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek po podpisaniu umowy.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przepisy i warunki programów mogą się zmieniać; przed zakupem lub rozpoczęciem prac należy potwierdzić aktualne zasady w odpowiednim regionie i banku.
Agnieszka Maria Sità
Jedna sprawa rzadko oznacza jeden problem prawny.
Rozwód może oznaczać konieczność sprzedaży domu. Spadek w Belgii – uregulowania nieruchomości w Polsce. Zakup mieszkania – zabezpieczenia wkładu jednego z partnerów. A konflikt rodzinny może w jednej chwili stać się sprawą międzynarodową dotyczącą praw dziecka.
Właśnie tak pracuję: nie od dokumentu do dokumentu, ale od sytuacji do rozwiązania.
Jestem prawnikiem (ULB) oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym. Specjalizuję się w sprawach rodzinnych, prawach dziecka, spadkach, nieruchomościach oraz sprawach transgranicznych – przede wszystkim pomiędzy Belgią a Polską.
Moje kwalifikacje mediatora rodzinnego i spadkowego zdobyłam w ramach AVOCATS.BE. Jestem mediatorem wpisanym na listę Federalnej Komisji Mediacji oraz mediatorem międzynarodowym w sprawach uprowadzenia rodzicielskiego dzieci, wpisanym na listę przy belgijskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Jako tłumacz i tłumacz ustny przysięgły jestem wpisana do krajowego rejestru prowadzonego przez belgijskie Ministerstwo Sprawiedliwości.
Moje wykształcenie uzupełniają psychotraumatologia kliniczna i wiktymologia (Université Paris V i Centre de Psychotraumatologie Montoyer) oraz prawo cudzoziemców (ULB/ADDE).
Nie wszystko robię sama. I właśnie na tym polega mój sposób pracy.
Współpracuję obecnie z dwiema kancelariami notarialnymi w Belgii oraz agencją nieruchomości, a w sprawach wymagających innych kompetencji – z odpowiednimi specjalistami.
Klient nie musi więc sam zastanawiać się, czy jego problem jest „dla notariusza”, „dla mediatora”, „dla prawnika”, czy wymaga jeszcze innego rozwiązania.
Najpierw patrzymy na całą sprawę. Potem wybieramy właściwą drogę.
W 2019 roku założyłam TRAMPOLINA ASBL właśnie z taką myślą: aby pomoc prawna nie kończyła się na odpowiedzi „proszę zwrócić się gdzie indziej”.
Pracuję w języku polskim, francuskim, angielskim, włoskim i niderlandzkim.
Nie wiesz, od czego zacząć? Zacznij od konsultacji. Zapraszam do konatktu : E-mail: mediator@trampolina.be
