W Belgii od 2010 roku sąd ma obowiązek w każdej sprawie alimentacyjnej jasno wskazać, na podstawie jakich danych i metod ustalił wysokość alimentów. Decyzja nie może być dowolna – musi opierać się na analizie dochodów rodziców, kosztu utrzymania dzieci, formy opieki i świadczeń socjalnych.
PODSTAWA PRAWNA
Zgodnie z art. 203 belgijskiego kodeksu cywilnego:
Rodzice mają obowiązek – proporcjonalnie do swoich możliwości finansowych – zapewnić dzieciom utrzymanie, zakwaterowanie, opiekę zdrowotną, edukację i rozwój osobisty.
Przez „możliwości” rozumie się nie tylko wynagrodzenie za pracę, ale również dochody z majątku, premie, korzyści rzeczowe (np. samochód służbowy) i inne źródła dochodu.
SĄD MUSI OBOWIĄZKOWO WSKAZAĆ:
-
Dochody każdego z rodziców (w tym składniki dodatkowe).
-
Szacunkowy koszt dzieci.
-
Sposób podziału opieki (dni tygodnia, czas).
-
Otrzymywane świadczenia (zasiłek rodzinny, ulgi podatkowe).
TRZY STOSOWANE W BELGII METODY OBLICZANIA ALIMENTÓW
1. METODA RENARD
Ta metoda opiera się na współczynnikach zależnych od wieku dziecka. Przykład:
-
Dziecko 6 lat → współczynnik 0.1812
-
Dziecko 14 lat → współczynnik 0.2400
Współczynniki te mnoży się przez dochód rodziny, aby wyznaczyć koszt dzieci, a następnie dzieli między rodziców proporcjonalnie do ich dochodów. Uwzględnia się także formę opieki (wkład rzeczowy) i otrzymywane świadczenia.
2. METODA PCA
Opiera się na analizie kosztu dziecka osobno dla każdego rodzica, korzystając z danych statystycznych publikowanych przez urzędy (dostosowanych do regionu i poziomu życia). Jest rzadziej stosowana w orzecznictwie.
3. METODA HOBIN (tzw. metoda antwerpska)
Od 2020 roku udostępniona jako oficjalne narzędzie online. Uwzględnia:
-
faktyczne dochody rodziców, pomniejszone o kwotę wolną (1.288,46 €/miesiąc),
-
udział procentowy każdego z rodziców w kosztach dzieci (26% dochodu brutto dla 2 dzieci),
-
formę opieki i świadczenia rodzinne.
PRZYKŁAD SZCZEGÓŁOWY – MAŁŻEŃSTWO PO ROZSTANIU Z DWÓJKĄ DZIECI
Dzieci: 6 i 14 lat
Dochód matki: 2.200 €
Dochód ojca: 3.200 €
Auto służbowe ojca: 350 €
Karta paliwowa: 100 €
Świadczenie rodzinne: 320 € (otrzymuje matka)
Opieka nad dziećmi: matka 9 dni/14, ojciec 5 dni/14
WYNIKI OBLICZEŃ – METODA RENARD
-
Całkowity dochód rodziny: 5.850 €
-
Koszt dzieci: 2.464,02 €
-
Udział ojca w kosztach (na podstawie dochodu): 1.537,38 €
-
Wkład ojca w formie opieki fizycznej (5/14): 880,01 €
-
Część świadczenia rodzinnego przypadająca ojcu: 199,66 €
➡️ Alimenty netto od ojca: 457,71 € miesięcznie
WYNIKI OBLICZEŃ – METODA HOBIN
-
Dochód ojca dostępny (po odjęciu 1.288,46 €): 2.361,54 €
-
Dochód matki dostępny: 911,54 €
-
Koszt dzieci (26% dochodu brutto): 1.521,00 €
-
Udział ojca w kosztach: 1.097,41 €
-
Wkład ojca (opieka 5/14): 543,21 €
-
Część świadczenia rodzinnego przypisana ojcu: 230,88 €
➡️ Alimenty netto od ojca: 323,31 € miesięcznie
✅ PODSUMOWANIE
| Metoda | Alimenty od ojca |
|---|---|
| Renard | 457,71 € |
| Hobin | 323,31 € |
PRZYKŁAD NR 2
Sytuacja:
-
Matka: dochód 1.900 €
-
Ojciec: dochód z działalności 1.700 €
-
Jedno dziecko w wieku 9 lat
-
Układ opieki: matka 12/14 dni, ojciec 2/14 (co drugi weekend)
-
Ojciec ma drugie dziecko (3 lata) z nową partnerką zarabiającą 2.100 €
-
Świadczenie rodzinne: 215 € wypłacane matce
METODA RENARD
-
Całkowity dochód rodziców: 3.600 €
-
Współczynnik dla 9-latka: 0.2032
-
Koszt dziecka:
0.2032 × 3.600 € = 731,52 € -
Udział ojca w dochodzie: 47,22% → 345,44 €
-
Wkład rzeczowy ojca (2/14 opieki): 104,50 €
-
Udział ojca w świadczeniu rodzinnym (proporcjonalnie do dochodu): 101,53 €
➡️ Alimenty netto od ojca: 345,44 – 104,50 – 101,53 =139,41 €
METODA HOBIN
-
Kwota wolna dla matki: 1.288,46 €
-
Kwota wolna dla ojca (wspólne gospodarstwo z partnerką): 773,08 €
-
Dochód dostępny matki: 611,54 €
-
Dochód dostępny ojca: 926,92 €
-
Razem dochód dostępny: 1.538,46 €
-
Koszt dziecka (17% z 3.600 €): 612,00 €
-
Udział ojca w kosztach:
60,24% → 368,73 € -
Wkład rzeczowy ojca (2/14 opieki): 87,43 €
-
Udział ojca w świadczeniu rodzinnym: 129,54 €
➡️ Alimenty netto od ojca: 368,73 – 87,43 – 129,54 =151,76 €
PORÓWNANIE METOD
| Metoda | Koszt dziecka | Udział ojca | Wkład opiekuńczy | Świadczenie | Alimenty netto |
|---|---|---|---|---|---|
| Renard | 731,52 € | 345,44 € | 104,50 € | 101,53 € | 139,41 € |
| Hobin | 612,00 € | 368,73 € | 87,43 € | 129,54 € | 151,76 € |
PAMIĘTAJ:
Nie stworzono jeszcze idealnej metody naliczania alimentów – każda z obecnie stosowanych ma swoje zalety i ograniczenia. Najważniejsze jednak, aby w każdej sytuacji górę brał zdrowy rozsądek oraz dobro dziecka, które – niezależnie od tego, jak bardzo rodzice się starają – zawsze w jakimś stopniu cierpi po ich rozstaniu.
Niezwykle istotne jest, aby oszczędzić dziecku dalszego konfliktu na tle finansowym i uchronić je przed poczuciem niedostatku. Rozwód prawie zawsze pogarsza sytuację materialną – przynajmniej jednej ze stron, a często obu, jeśli każde z rodziców tworzy osobne gospodarstwo domowe.
Rodzice powinni pamiętać, że alimenty nie są karą, lecz wyrazem odpowiedzialności rodzicielskiej – za dziecko, które rośnie, ma swoje podstawowe potrzeby (jedzenie, ubrania, dach nad głową), ale również prawo do pasji i życia społecznego: do wspólnego wyjścia z kolegami na lody, na mecz, do nowej gry czy książki.
Nie chodzi o to, aby być rozrzutnym – lecz o to, aby zapewnić dziecku warunki wystarczające i szanujące jego indywidualne potrzeby. Proszę mi wierzyć – dzisiejsze dzieci staną się kiedyś dorosłymi. I będą miały takie podejście do innych ludzi, jakie my im dziś pokazujemy naszym przykładem.
Oby był on dobry!
Agnieszka Maria Sità
Jedna sprawa rzadko oznacza jeden problem prawny.
Rozwód może oznaczać konieczność sprzedaży domu. Spadek w Belgii – uregulowania nieruchomości w Polsce. Zakup mieszkania – zabezpieczenia wkładu jednego z partnerów. A konflikt rodzinny może w jednej chwili stać się sprawą międzynarodową dotyczącą praw dziecka.
Właśnie tak pracuję: nie od dokumentu do dokumentu, ale od sytuacji do rozwiązania.
Jestem prawnikiem (ULB) oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym. Specjalizuję się w sprawach rodzinnych, prawach dziecka, spadkach, nieruchomościach oraz sprawach transgranicznych – przede wszystkim pomiędzy Belgią a Polską.
Moje kwalifikacje mediatora rodzinnego i spadkowego zdobyłam w ramach AVOCATS.BE. Jestem mediatorem wpisanym na listę Federalnej Komisji Mediacji oraz mediatorem międzynarodowym w sprawach uprowadzenia rodzicielskiego dzieci, wpisanym na listę przy belgijskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Jako tłumacz i tłumacz ustny przysięgły jestem wpisana do krajowego rejestru prowadzonego przez belgijskie Ministerstwo Sprawiedliwości.
Moje wykształcenie uzupełniają psychotraumatologia kliniczna i wiktymologia (Université Paris V i Centre de Psychotraumatologie Montoyer) oraz prawo cudzoziemców (ULB/ADDE).
Nie wszystko robię sama. I właśnie na tym polega mój sposób pracy.
Współpracuję obecnie z dwiema kancelariami notarialnymi w Belgii oraz agencją nieruchomości, a w sprawach wymagających innych kompetencji – z odpowiednimi specjalistami.
Klient nie musi więc sam zastanawiać się, czy jego problem jest „dla notariusza”, „dla mediatora”, „dla prawnika”, czy wymaga jeszcze innego rozwiązania.
Najpierw patrzymy na całą sprawę. Potem wybieramy właściwą drogę.
W 2019 roku założyłam TRAMPOLINA ASBL właśnie z taką myślą: aby pomoc prawna nie kończyła się na odpowiedzi „proszę zwrócić się gdzie indziej”.
Pracuję w języku polskim, francuskim, angielskim, włoskim i niderlandzkim.
Nie wiesz, od czego zacząć? Zacznij od konsultacji. Zapraszam do konatktu : E-mail: mediator@trampolina.be