Jak pobierać emeryturę po wyjeździe z Belgii?
Wielu emerytów, którzy pobierali świadczenia emerytalne w Belgii, decyduje się na przeprowadzkę za granicę. Istnieje możliwość otrzymywania belgijskiej emerytury również poza Belgią, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów, w tym potwierdzenia prawa do świadczeń oraz przedstawienia dowodu życia.
Zameldowanie za granicą a emerytura
Jeśli jesteś emerytem i zamierzasz na stałe zamieszkać za granicą, musisz poinformować Federalny Urząd Emerytalny (Service fédéral des Pensions – SPF Pension) o swojej nowej sytuacji co najmniej dwa miesiące przed wyjazdem.
Dodatkowo, konieczne jest dopełnienie formalności w urzędzie gminy, który dokona odpowiednich zmian w Rejestrze Narodowym.
Ważne!
Warto pamiętać, że w przeciwieństwie do renty wdowiej (pension de survie), gwarancja dochodu dla osób starszych (GRAPA) nie przysługuje osobom, które zamieszkują za granicą.
W jaki sposób pobierać emeryturę za granicą?
W większości krajów europejskich (m.in. w Holandii, Luksemburgu, Włoszech, Portugalii, Hiszpanii czy Niemczech) można otworzyć lokalne konto bankowe i na nie przekazywać emeryturę. Jednak aby uniknąć ewentualnych opóźnień, zaleca się pozostawienie konta w belgijskim banku.
Uwaga! Jeśli przeprowadzasz się do kraju spoza strefy euro, transakcje bankowe mogą wiązać się z dodatkowymi opłatami za przewalutowanie i transfer środków.
Certyfikat życia – obowiązek dla emerytów za granicą
Aby emerytura była nadal wypłacana, konieczne jest coroczne przesyłanie certyfikatu życia. Dokument ten należy odesłać w ciągu 30 dni od jego otrzymania. Jeśli nie dostarczysz tego zaświadczenia na czas, wypłata świadczenia może zostać wstrzymana.
Wyjątek stanowią emeryci mieszkający we Francji, Niemczech i Holandii – w tych krajach wymiana danych odbywa się elektronicznie pomiędzy urzędami, co eliminuje konieczność wysyłania certyfikatu życia.
Jak złożyć wniosek o emeryturę, jeśli już mieszkasz za granicą?
Jeżeli mieszkasz już za granicą i dopiero ubiegasz się o emeryturę, procedura jej przyznania różni się w zależności od kraju zamieszkania:
- W krajach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub w krajach, z którymi Belgia ma podpisaną umowę o zabezpieczeniu społecznym, wniosek należy złożyć w lokalnym biurze emerytalnym.
- Jeśli mieszkasz w kraju spoza EOG, wniosek o emeryturę trzeba złożyć bezpośrednio w Belgii.
Opieka zdrowotna dla emerytów za granicą
Większość emerytów przeprowadza się do krajów należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W takiej sytuacji obowiązują określone procedury związane z opieką zdrowotną.
Formalności związane z ubezpieczeniem zdrowotnym
- Przed wyjazdem z Belgii należy poprosić swoją mutuelle (kasę chorych) o wydanie formularza S1.
- Po przyjeździe do nowego kraju formularz S1 należy przedłożyć w lokalnej kasie chorych, która zarejestruje Cię w systemie opieki zdrowotnej.
Od momentu zameldowania w nowym kraju emeryt podlega lokalnym przepisom i taryfom dotyczącym opieki zdrowotnej.
Opieka medyczna w Belgii
Osoby pobierające emeryturę za granicą nadal mogą korzystać z belgijskiej opieki zdrowotnej. W takiej sytuacji obowiązują jednak belgijskie przepisy i stawki.
Ubezpieczenie dodatkowe – czy warto je zachować?
Warto pamiętać, że dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne oferowane przez belgijskie mutuelles nie obowiązują za granicą. W związku z tym dobrym rozwiązaniem może być wybór kasy chorych, która nie pobiera składek na ubezpieczenie dodatkowe, np. CAAMI (Caisse auxiliaire d’assurance maladie-invalidité), która jest bezpłatna.
Co zrobić, jeśli potrzebujesz opieki medycznej w innym kraju?
Jeżeli podczas podróży, wakacji lub pobytu służbowego będziesz potrzebować pomocy medycznej w innym kraju, konieczne jest wcześniejsze uzyskanie odpowiedniego dokumentu podróżnego. W zależności od kraju może to być:
- Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ / CEAM) – uprawniająca do korzystania z opieki zdrowotnej w krajach UE/EOG,
- Dokument potwierdzający prawo do tymczasowego leczenia w danym kraju.
Podsumowanie: co warto zapamiętać?
✅ Zamierzasz przeprowadzić się za granicę? Przed wyjazdem musisz zgłosić zmianę adresu do SPF Pension i dokonać formalności w gminie.
✅ Twoja emerytura może być przelewana na konto belgijskie lub lokalne – konto w Belgii jest zalecane, aby uniknąć opóźnień.
✅ Certyfikat życia – jeśli mieszkasz poza Francją, Niemcami lub Holandią, musisz raz w roku przesyłać dokument potwierdzający, że żyjesz.
✅ Jesteś już za granicą i ubiegasz się o emeryturę? W krajach EOG możesz złożyć wniosek w lokalnym biurze, a w pozostałych przypadkach – w Belgii.
✅ Ubezpieczenie zdrowotne – jeśli mieszkasz w kraju EOG, potrzebujesz formularza S1, który zgłaszasz w lokalnej kasie chorych.
✅ Korzystanie z opieki zdrowotnej w Belgii – nadal masz do niej prawo, ale obowiązują belgijskie przepisy i taryfy.
✅ Wybór mutuelle – jeśli nie korzystasz z dodatkowego ubezpieczenia, warto rozważyć mutuelle, która nie pobiera składek na to świadczenie (np. CAAMI).
✅ Podróż i leczenie w innym kraju – warto wcześniej uzyskać EKUZ lub inne wymagane dokumenty.
Dzięki odpowiednim formalnościom i planowaniu możesz bez problemu pobierać belgijską emeryturę i korzystać z opieki zdrowotnej także za granicą.
Agnieszka Maria Sità
Jedna sprawa rzadko oznacza jeden problem prawny.
Rozwód może oznaczać konieczność sprzedaży domu. Spadek w Belgii – uregulowania nieruchomości w Polsce. Zakup mieszkania – zabezpieczenia wkładu jednego z partnerów. A konflikt rodzinny może w jednej chwili stać się sprawą międzynarodową dotyczącą praw dziecka.
Właśnie tak pracuję: nie od dokumentu do dokumentu, ale od sytuacji do rozwiązania.
Jestem prawnikiem (ULB) oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym. Specjalizuję się w sprawach rodzinnych, prawach dziecka, spadkach, nieruchomościach oraz sprawach transgranicznych – przede wszystkim pomiędzy Belgią a Polską.
Moje kwalifikacje mediatora rodzinnego i spadkowego zdobyłam w ramach AVOCATS.BE. Jestem mediatorem wpisanym na listę Federalnej Komisji Mediacji oraz mediatorem międzynarodowym w sprawach uprowadzenia rodzicielskiego dzieci, wpisanym na listę przy belgijskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Jako tłumacz i tłumacz ustny przysięgły jestem wpisana do krajowego rejestru prowadzonego przez belgijskie Ministerstwo Sprawiedliwości.
Moje wykształcenie uzupełniają psychotraumatologia kliniczna i wiktymologia (Université Paris V i Centre de Psychotraumatologie Montoyer) oraz prawo cudzoziemców (ULB/ADDE).
Nie wszystko robię sama. I właśnie na tym polega mój sposób pracy.
Współpracuję obecnie z dwiema kancelariami notarialnymi w Belgii oraz agencją nieruchomości, a w sprawach wymagających innych kompetencji – z odpowiednimi specjalistami.
Klient nie musi więc sam zastanawiać się, czy jego problem jest „dla notariusza”, „dla mediatora”, „dla prawnika”, czy wymaga jeszcze innego rozwiązania.
Najpierw patrzymy na całą sprawę. Potem wybieramy właściwą drogę.
W 2019 roku założyłam TRAMPOLINA ASBL właśnie z taką myślą: aby pomoc prawna nie kończyła się na odpowiedzi „proszę zwrócić się gdzie indziej”.
Pracuję w języku polskim, francuskim, angielskim, włoskim i niderlandzkim.
Nie wiesz, od czego zacząć? Zacznij od konsultacji. Zapraszam do konatktu : E-mail: mediator@trampolina.be