“Mieszkam na stałe w Belgii i chciałabym zapytać, czy istnieje możliwość udzielenia pełnomocnictwa mojej siostrze do reprezentowania mnie w sprawie spadkowej i do sprzedaży mojego udziału w mieszkaniu po śmierci naszej mamy”
GAZETKA: Takie pytania pojawiają się chyba często?
AGNIESZKA SITA: Kilka-a nawet kilkanaście razy w miesiącu, biorąc pod uwagę liczbę Polaków zamieszkujących w Belgii często pada pytanie o możliwość reprezentacji przed urzędami oraz sądami w Polsce. Nie każdy może udać się od tak udać się do kraju-czasem z powodu braku urlopu, czasami ze względu na szkołę, bywa, że z powodów zdrowotnych bądź niepełnosprawności a czasem dlatego, że to jest daleka i kosztowna podróż.
G: I co wtedy mówisz?
A.S: Zawsze staram uzyskać się jak najwięcej szczegółowych informacji dotyczących danej sprawy spadkowej. Muszę wiedzieć jaki rodzaj pełnomocnictwa będzie konieczny.
G: Czyli jeśli dobrze rozumiem, to oznacza, że jest kilka różnych rodzajów pełnomocnictw?
A.S Ogólnie można powiedzieć, że istnieją 3 formy “upoważnień” jak to nazywają klienci.
Pierwsze to pełnomocnictwo prywatne zwykłe, gdzie napiszemy, że osoba X upoważnia osobę Y do reprezentowania w postępowaniu sądowym o stwierdzenie nabycia spadku po osobie Z, zmarłej w dniu D oraz w postępowaniu o dział spadku po osobie Z.
Takie pełnomocnictwo podpisuje się odręcznie i przesyła pocztą. Należy jednak pamiętać, że polski kodeks postępowania cywilnego określa krąg osób, które mogą nas reprezentować w postępowaniu spadkowym. W myśl art. 87 § 1 K.p.c. – pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny (…), a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.
Druga możliwość to notarialne poświadczenie podpisu. Belgijski notariusz nie weryfikuje treści pełnomocnictwa dlatego też dokument ten możemy napisać po polsku. Notariusz potwierdza jedynie to, że nasz podpis pod dokumentem jest autentyczny.
Możemy także napisać pełnomocnictwo po francusku i wówczas notariusz potwierdzi swoją pieczęcią treść oraz podpis.
Niemniej jednak należy pamiętać, że żaden z powyższych dokumentów nie podlega legalizacji czyli nadaniu tzw klauzuli apostille.
G: A do czego służy taka klauzula?
A.S.: Apostille to jest takie podwójne sprawdzenie autentyczności aktu. Apostille to poświadczenie, że dany dokument pochodzi z właściwego urzędu — jest “niepodrobiony”. Dzięki temu można posługiwać się nim za granicą. Klauzulę taką wystawia tylko i wyłącznie Ministerstwo Spraw Zagranicznych kraju, w którym dany dokument jest sporządzony. UWAGA. W Belgii od 2018 apostille wystawiane są tylko i wyłącznie w wersji elektronicznej, więc klient nigdy nie otrzyma jej w wersji papierowej.
G: A czy istnieją pełnomocnictwa podlegające opatrzeniu taką klauzulą apotille?
A.S. I tu właśnie chciałam powrócić do kazusu z początku naszej rozmowy. Osoba, która pyta o pełnomocnictwo precyzuje, że ma ono obejmować sprzedaż jej udziału w mieszkaniu po zmarłej mamie. W takim przypadku jedyną dopuszczalną formą pełnomocnictwa będzie pełnomocnictwo notarialne opatrzone klauzulą apostille
Pełnomocnictwo do zbycia mieszkania (lub udziału) powinno być udzielone w formie aktu notarialnego, ponieważ musi ono być w takiej samej formie, w jakiej musi być zawarta umowa sprzedaży mieszkania.
Jak wskazuje art. 158 Kodeksu cywilnego – umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Z kolei stosownie do art. 99 § 1 K.c., jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie.
Aby ta pani mogła ustanowić siostrę swoim pełnomocnikiem do sprzedaży mieszkania ( lub udziału), musi być zatem sporządzone pełnomocnictwo notarialne. W celu sporządzenia pełnomocnictwa notarialnego może ona skorzystać z usług belgijskiego notariusza (jeśli potrzeba to z moją pomocą). Pełnomocnictwo notarialne (jak i każdy inny akt notarialny) sporządzone w Belgii i mające służyć w polskim obrocie prawnym powinno być opatrzone klauzulą legalizacyjną oraz być przetłumaczone przysięgle, co także wykonujemy.
G: To wszystko brzmi dość skomplikowanie…
A.S. : W pierwszej chwili można mieć takie wrażenie-ale jak spokojnie wytłumaczę klientowi wszystkie etapy to okazuje się, że nie taki wilk straszny :)
G: Dziękuję za rozmowę
AS. Wzajemnie
Agnieszka Maria Sità
Jedna sprawa rzadko oznacza jeden problem prawny.
Rozwód może oznaczać konieczność sprzedaży domu. Spadek w Belgii – uregulowania nieruchomości w Polsce. Zakup mieszkania – zabezpieczenia wkładu jednego z partnerów. A konflikt rodzinny może w jednej chwili stać się sprawą międzynarodową dotyczącą praw dziecka.
Właśnie tak pracuję: nie od dokumentu do dokumentu, ale od sytuacji do rozwiązania.
Jestem prawnikiem (ULB) oraz akredytowanym mediatorem rodzinnym i spadkowym. Specjalizuję się w sprawach rodzinnych, prawach dziecka, spadkach, nieruchomościach oraz sprawach transgranicznych – przede wszystkim pomiędzy Belgią a Polską.
Moje kwalifikacje mediatora rodzinnego i spadkowego zdobyłam w ramach AVOCATS.BE. Jestem mediatorem wpisanym na listę Federalnej Komisji Mediacji oraz mediatorem międzynarodowym w sprawach uprowadzenia rodzicielskiego dzieci, wpisanym na listę przy belgijskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Jako tłumacz i tłumacz ustny przysięgły jestem wpisana do krajowego rejestru prowadzonego przez belgijskie Ministerstwo Sprawiedliwości.
Moje wykształcenie uzupełniają psychotraumatologia kliniczna i wiktymologia (Université Paris V i Centre de Psychotraumatologie Montoyer) oraz prawo cudzoziemców (ULB/ADDE).
Nie wszystko robię sama. I właśnie na tym polega mój sposób pracy.
Współpracuję obecnie z dwiema kancelariami notarialnymi w Belgii oraz agencją nieruchomości, a w sprawach wymagających innych kompetencji – z odpowiednimi specjalistami.
Klient nie musi więc sam zastanawiać się, czy jego problem jest „dla notariusza”, „dla mediatora”, „dla prawnika”, czy wymaga jeszcze innego rozwiązania.
Najpierw patrzymy na całą sprawę. Potem wybieramy właściwą drogę.
W 2019 roku założyłam TRAMPOLINA ASBL właśnie z taką myślą: aby pomoc prawna nie kończyła się na odpowiedzi „proszę zwrócić się gdzie indziej”.
Pracuję w języku polskim, francuskim, angielskim, włoskim i niderlandzkim.
Nie wiesz, od czego zacząć? Zacznij od konsultacji. Zapraszam do konatktu : E-mail: mediator@trampolina.be